kto może powołać prokurenta w spółce jawnej

Spółkę jawną utworzyło trzech wspólników, przy czym wszyscy są uprawnieni do jednoosobowej reprezentacji spółki. Bardzo często zdarza się, że wspólnicy przebywają poza siedzibą spółki i chcieliby wyznaczyć inną osobę do reprezentacji spółki jawnej. Czy do udzielenia prokury koniecznym jest jednoczesna obecność wszystkich trzech wspólników spółki?

Odpowiedzi należy poszukiwać w przepisach art. 29 oraz art. 41 Kodeksu spółek handlowych. Pierwszy z nich stanowi:

Art. 29. § 1. Każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę.
 § 2. Prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki.
 § 3. Prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich.

Natomiast art. 41 stanowi, że:
Art. 41. § 1. Ustanowienie prokury wymaga zgody wszystkich wspólników mających prawo prowadzenia spraw spółki.
 § 2. Odwołać prokurę może każdy wspólnik mający prawo prowadzenia spraw spółki.

By dokonać prawidłowej wykładni przepisów, należy również zwrócić uwagę na ich umieszczenie w samym Kodeksie - otóż art. 29 mieści się w rozdziale 2 pt. "stosunek do osób trzecich", zaś art. 41 - w rozdziale 3 o tytule "Stosunki wewnętrzne spółki".

 

Na mocy cytowanego wyżej przepisu art. 29 § 1 KSH, każdy ze wspólników może w imieniu spółki złożyć (skutecznie i ważnie z punktu widzenia prawa) oświadczenie o ustanowieniu prokury. Oświadczenie takie wywoła skutek względem wszystkich osób - i to niezależnie od tego, czy pozostali wspólnicy wyrażą zgodę, czy nie. Zgoda wszystkich wspólników, regulowana przepisem art. 41 § 1 KSH, dotyczy jedynie wewnętrznych stosunków między wspólnikami, natomiast osoby trzecie (jak sam zainteresowany - prokurent, czy też osoby, którym prokurent złożył w imieniu spółki oświadczenia) związane są oświadczeniem choćby jednego ze wspólników, właśnie na podstawie przepisu art. 29 § 1 KSH, skoro dotyczy on "stosunku do osób trzecich".

Co więcej, zastosowanie przepisu art. 41 § 1 KSH (wymagającego do ustanowienia prokury zgody wszystkich wspólników) może być wyłączone lub ograniczone mocą samej umowy spółki jawnej, na co pozwala z kolei przepis art. 37 § 1 KSH. Wspólnicy mogą postanowić, że do powołania prokury wystarczy zgoda jednego ze wspólników, albo np. zgoda wspólników posiadających łącznie prawo do zysku przekraczającego 50% ogólnej sumy. Żadna jednak umowna modyfikacja nie może skutecznie wyłączyć prawa wspólnika do ustanowienia prokury (względem osób trzecich).

W przypadku, gdy jeden ze wspólników powoła prokurenta bez wymaganej (przepisami KSH lub postanowieniami umowy spółki) zgody pozostałych wspólników, wówczas wspólnik ten może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą względem spółki. Nawet jednak wytoczenie powództwa przez spółkę przeciwko wspólnikowi, nie niweczy skutków złożonych przez niego oświadczeń, a zatem - samo z siebie - nie odwołuje udzielonej prokury. Do odwołania prokury konieczne jest bowiem złożenie przez któregokolwiek ze wspólników odrębnego oświadczenia.

(Hubert Schwarz)

TAGI: prawo handlowe; prokura

artykuły

02/01/2012
Zalety i wady leasingu pracowniczego

W polskiej praktyce praca świadczona poprzez agencje pracy tymczasowej jest stosunkowo nową  formą zatrudniania, której zasady funkcjonowania uregulowane są w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych  z dnia 9 lipca 2003 r. (Dz. U  2003 nr. 166, poz. 1608 ze zm.). Najczęstszym powodem korzystania z usług pracowników tymczasowych jest zapotrzebowanie na pracowników do realizacji nowych projektów, których czas trwania jest ograniczony lub też firma nie może pozwolić sobie na zwiększanie liczby pracowników, a spotrzebuje wykonać dane zadania.

29/12/2011
współwłasność - rodzaje, sposoby i formy zniesienia współwłasności

Własność nieruchomości może przysługiwać kilku osobom jednocześnie. Współwłasność może być współwłasnością w częściach ułamkowych lub współwłasnością łączną. W przypadku gdy jest współwłasność w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Współwłasność może być zniesiona na mocy umowy stron lub w postępowaniu nieprocesowym toczącym się przed sądem.

26/10/2011
Postępowanie naprawcze jako sposób ratowania przedsiębiorcy przed ogłoszeniem upadłości

Prawo  upadłościowe i naprawcze dopuszcza możliwość wszczęcia postępowania naprawczego, którego inicjatorem jest sam przedsiębiorca.

25/07/2009
odszkodowanie przy umowie deweloperskiej

Jaka jest wysokość szkody w przypadku, gdy nie dojdzie do nabycia mieszkania w wykonaniu umowy deweloperskiej? Czy w przypadku wzrostu cen mieszkań, różnica w cenie może stanowić szkodę?