Obrona dłużnika przed sądem - przedawnienie

OBRONA DŁUŻNIKA PRZED SĄDEM - PRZEDAWNIENIE

Jedną z form obrony merytorycznej podejmowanej przed sądem jest zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powoda.

Przedawnienie to instytucja prawa cywilnego (występująca również na gruncie prawa podatkowego oraz karnego) uprawniająca dłużnika do odmowy zaspokojenia roszczenia wierzyciela po upływie określonego czasu. Choć przedawnienie nie unicestwia roszczenia (wierzytelności), to jednak uniemożliwia jego skuteczne dochodzenie (także przed sądem). Przedawnione roszczenie, którego spłaty dłużnik odmówił, nazywane jest w prawie zobowiązaniem niezupełnym (kulejącym), zwanym tak dlatego, że wierzyciel nie może przymusić dłużnika do spełnienia świadczenia.

Jeśli wierzyciel dochodzi zapłaty długu pozasądowo, np. wysyłając wezwanie do zapłaty, dłużnik może jednostronnie oświadczyć, że długu nie zapłaci, bowiem ten uległ przedawnieniu. Dłużnik może oczywiście spełnić świadczenie, jeśli z jakichkolwiek powodów (np. moralnych) chce uregulować dług. Należy pamiętać, że regulując przedawnioną należność, nie można w późniejszym czasie domagać się zwrotu wpłaconej należności (np. tłumacząc się, że dłużnik nie wiedział o tym, że zobowiązanie jest przedawnione - mając o tym świadomość, dłużnik nie spłaciłby długu itp.). Przepis art. 411 Kodeksu cywilnego stanowi, że "nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli (...) świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu".

Pomimo przedawnienia, wierzyciel może wystąpić z pozwem do sądu przeciwko dłużnikowi, bowiem sąd nie bierze pod uwagę przedawnienia z urzędu, a jedynie na zarzut dłużnika (pozwanego). Zarzut przedawnienia może być zgłoszony w dowolnym momencie, także w drugiej instancji (np. w apelacji). Sąd bada zarzut zgłoszony przez pozwanego - i jeśli stwierdzi, że roszczenie uległo przedawnieniu, to oddala powództwo. W takiej sytuacji powód (wierzyciel) jest traktowany jako strona przegrywająca proces, dlatego na podstawie art. 98 KPC sąd obciąża wierzyciela zwrotem kosztów procesu poniesionych przez dłużnika (pozwanego), jeśli ten o to wystąpi.

Zarzut przedawnienia można zgłaszać także na etapie postępowania egzekucyjnego (w postępowaniu przeciwegzekucyjnym), pamiętając jednak, że roszczenia zasądzone na rzecz wierzyciela przedawniają się z upływem lat dziesięciu - także wtedy, gdy taki sam dług nie objęty wyrokiem przedawniałby się w krótszym terminie (np. roszczenie o zapłatę czynszu przedawnia się w ciągu 3 lat, ale jeśli wierzyciel uzyska na ten dług wyrok przeciwko dłużnikowi, to zasądzona kwota przedawni się dopiero po 10 latach).

POLECAMY LEKTURĘ KOLEJNEGO ARTYKUŁU DOT. PRZEDAWNIENIA -
"Terminy przedawnienia roszczeń"

(Hubert Schwarz)



Tagi: prawo cywilne procesowe

artykuły

26/04/2012
Dalsze istnienie spółki cywilnej w przypadku śmierci jej wspólnika

Spółką cywilną w rozumieniu art. 860 kodeksu cywilnego, jest stosunek obligacyjny oparty na umowie, w której wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Zarówno cel gospodarczy, jak i sposób działania muszą być określone w umowie spółki. Dotyczy to również zasad dalszego istnienia spółki w przypadku śmierci jej wspólnika.

24/04/2012
Rejestracja spółki z o.o. przez Internet

Od dnia 1 stycznia 2012r. można zarejestrować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przez Internet.  Wprowadzona nowelizacja ma na celu ułatwienie i przyspieszenie zakładania spółek z o.o., a także ich wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z powyższym została wprowadzona nowelizacja do kodeksu spółek handlowych jak i do ustawy o krajowym rejestrze sądowym. Jak dotąd od złożenia wniosku o rejestrację spółki z o.o. do chwili jej rejestracji mijało kilka tygodni, natomiast teraz rejestracja spółki ma być dokonywana w ciągu 24 godzin.

25/07/2009
odszkodowanie przy umowie deweloperskiej

Jaka jest wysokość szkody w przypadku, gdy nie dojdzie do nabycia mieszkania w wykonaniu umowy deweloperskiej? Czy w przypadku wzrostu cen mieszkań, różnica w cenie może stanowić szkodę?

01/01/1900
Orzeczenie w sprawie pojęcia sprawy gospodarczej
Spór między dwoma podmiotami, z których choćby jeden utracił przymiot przedsiębiorcy przed wniesieniem pozwu, nie jest sprawą gospodarczą - orzekł Sąd Najwyższy