Opodatkowanie umowy dożywocia
Umowa dożywocia zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu Cywilnego, to umowa na podstawie której właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, który w zamian zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub osobie mu bliskiej dożywotnie utrzymanie.
Przez dożywotnie utrzymanie należy rozmieć następujące świadczenia nabywcy: przyjęcie zbywcy jako domownika, dostarczenie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnienie mu odpowiedniej pomocy i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawienie własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom.
Umowa dożywocia, obok m.in. umowy sprzedaży czy darowizny stanowi więc jedną z form przeniesienia własności nieruchomości – gruntów zabudowanych i niezabudowanych, lokali stanowiących odrębną nieruchomość.
Dożywocie jak każda umowa przenosząca własność nieruchomości musi być zawarta, pod rygorem nieważności, w formie aktu notarialnego, stosownie do postanowień art. 158 Kodeksu Cywilnego.
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Zgodnie z art. 1 ust. pkt. 1 e) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 09 września 2000 r. umowa dożywocia podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy i ciąży na nabywcy nieruchomości. Podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, bez względu na wartość świadczeń przyrzeczonych dożywotnikowi.
PCC od umowy dożywocia wynosi:
- 2 % - przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym,
- 1% - przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych.
Zgodnie z art. 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnione jest od podatku PCC przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, m.in. w drodze umów dożywocia, pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Wątpliwości powstają w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., nie wspomina nic na temat umowy dożywocia, stanowi natomiast o odpłatnym zbyciu nieruchomości. Mając na uwadze, że w ramach umowy dożywocia, w zamian za przeniesienie własności nieruchomości, nabywca zobowiązuje się do określonych świadczeń, można przyjąć, iż na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, umowa dożywocia prowadzi do odpłatnego zbycia nieruchomości. Zatem do umowy dożywocia będą miały zastosowanie te same zasady, co w przypadku sprzedaży nieruchomości.
Należy jednak wskazać, że organy podatkowe dość niejednorodnie podchodzą do kwestii opodatkowania zbycia nieruchomości w ramach umowy dożywocia, zatem właściwym byłoby wystąpienie na podstawie art. 14a Ordynacji podatkowej do Ministra właściwego do spraw finansów publicznych o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zastosowania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku dożywocia.
(apl. radc. Joanna Wójciak)
TAGI: prawo podatkowe; PIT; PCC; prawo cywilne
artykuły
W polskiej praktyce praca świadczona poprzez agencje pracy tymczasowej jest stosunkowo nową formą zatrudniania, której zasady funkcjonowania uregulowane są w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z dnia 9 lipca 2003 r. (Dz. U 2003 nr. 166, poz. 1608 ze zm.). Najczęstszym powodem korzystania z usług pracowników tymczasowych jest zapotrzebowanie na pracowników do realizacji nowych projektów, których czas trwania jest ograniczony lub też firma nie może pozwolić sobie na zwiększanie liczby pracowników, a spotrzebuje wykonać dane zadania.
Własność nieruchomości może przysługiwać kilku osobom jednocześnie. Współwłasność może być współwłasnością w częściach ułamkowych lub współwłasnością łączną. W przypadku gdy jest współwłasność w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Współwłasność może być zniesiona na mocy umowy stron lub w postępowaniu nieprocesowym toczącym się przed sądem.
Funkcją wydziedziczenia jest pozbawienie przez spadkodawcę w testamencie uprawnienia do otrzymania w chwili otwarcia spadku zachowku przez osobę należącą do kręgu uprawnionych z ustawy do otrzymania zachowku, tj. zstępnych, małżonka i rodziców spadkodawcy.
Teza postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie podstaw skargi kasacyjnej