stwierdzenie nabycia spadku, ustalenie majątku wchodzącego w skład spadku


1. Gdzie mogę założyć sprawę spadkową - Mama mieszka w T., Ojciec ostatnie lata mieszkał w B. i tam tez był zameldowany. Czy można sprawę spadkową założyć w dowolnym miejscu?

Właściwym do prowadzenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku jest sąd rejonowy, w którego okręgu zmarły miał ostatnie miejsce zamieszkania (art. 628 KPC). W Pańskim przypadku będzie to Sąd Rejonowy w B. Jest to sąd wyłącznie właściwy – tzn. nie można wszcząć sprawy o stwierdzenie nabycia spadku przed innym polskim sądem.

2. Jak można uzyskać dostęp/informacje a propos kont bankowych - Ojciec na pewno miał jedno konto polskie i jedno zagraniczne . Jak uzyskać o nich informacje i kto jest do tego upoważniony (tylko Mama czy dzieci również)?

Informacje o posiadaniu rachunku bankowego są objęte tajemnicą bankową (art. 104 ust. 1 Prawa bankowego). Oznacza to, że nie mogą być dowolnie udostępniane każdej żądającej informacji osobie, chyba że żądanie ujawnienia informacji znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy (najczęściej Prawa bankowego). Osobami takimi mogą być posiadacze (współposiadacze) rachunku bankowego oraz pełnomocnicy. W przypadku spadku, organem uprawnionym do złożenia zapytania jest sąd spadkowy (art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. D). Przyjąć należy, że poniekąd informacja o posiadanym rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej musi być również udzielona osobie, która przedstawi bankowi rachunki stwierdzające poniesienie kosztów pogrzebu posiadacza rachunku (art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego). Jest to uzasadnione faktem, że wypłacona kwota odpowiadająca poniesionym kosztom pogrzebu nie wchodzi w skład spadku (art. 55 ust. 2 Prawa bankowego).
Innymi słowy, brak ogólnego umocowania dla członków najbliższej rodziny do ujawniania im informacji o posiadanych rachunkach, chyba że należą oni do jednej z kategorii osób opisanych powyżej (współposiadacze, pełnomocnicy, osoby pokrywające koszta pogrzebu).
Informacje dotyczące majątku wchodzącego w skład spadku można pozyskać po przeprowadzeniu przez sąd spadkowy zabezpieczenia spadku (art. 635 KPC), przy czym postępowanie to przeprowadza się z reguły na wniosek osoby, która uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą.

3. Czy po śmierci właściciela konta wygasają wszelkie pełnomocnictwa?

Taka jest generalna zasada – udzielone pełnomocnictwa wygasają po śmierci mocodawcy lub pełnomocnika (art. 101 § 2 KC), jednakże „z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa” można w pełnomocnictwie zastrzec, że nie wygaśnie ono z chwilą śmierci. Sytuacja taka mogłaby mieć miejsce np. w przypadku rachunku firmowego – celem np. dokonania wypłat pracownikom firmy.

4. Czy wypłaty z konta po śmierci Właściciela są nielegalne?

Jeśli są dokonywane bez podstawy prawnej (współposiadania, pełnomocnictwa lub pokrycia kosztów pogrzebu) – uznać należy, że następują wbrew przepisom Prawa bankowego. Istnieje wszakże wyjątek dotyczący dyspozycji wypłaty osobom najbliższym, wydanej bankowi przez posiadacza rachunku na wypadek jego śmierci (art. 56 Prawa bankowego): „Posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie - po swojej śmierci - wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci)”.  Wypłacona kwota nie może przekraczać dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia.

5. Czy pracodawca ma obowiązek udzielenia informacji na temat zatrudnienia?

Można by taki obowiązek wyprowadzić z przepisu art. 63[1] § 2 Kodeksu pracy w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 22[1] § 5 KP. Na mocy przepisu art. 63[1] § 2 KP, „prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku”. W przypadku, gdy prawa te wejdą do spadku, organem uprawnionym do ich pozyskania będzie sąd spadkowy.

6. Czy po odrzuceniu spadku przepada prawo do mieszkania (oboje Rodziców było właścicielami)?

Tylko w części należącej do Ojca.
Należy ustalić, jaki udział w prawie własności lub własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu należał do Ojca (najczęściej będzie to ½). Jeśli prawo własności / własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu było objęte małżeńską wspólnością majątkową, po śmierci jednego z małżonków prawo to „rozpada” się na udziały, zazwyczaj równe 50%. W takim przypadku, do spadku wchodzi wyłącznie udział przypadający spadkodawcy – i odrzucenie spadku dotyczy wyłącznie tego udziału.
Odrzucenie spadku nie wpływa jednak na uprawnienia drugiego (żyjącego) małżonka związane z jego udziałem w prawie.

7. Komu przypada samochód w sprawie spadkowej (ojciec był właścicielem , Mama była kredytobiorca kredytu na samochód)?

Jeśli samochód stanowił majątek osobisty ojca (nie był objęty małżeńską wspólnością ustawową), wówczas prawo własności samochodu przypadnie spadkobiercom w takim zakresie, jaki będzie wynikał z działu spadku. Jeśli natomiast samochód stanowił wspólną własność małżonków, to – podobnie jak z prawem własności mieszkania opisanym w pkt. 6 – żyjącemu małżonkowi przypadnie udział w prawie własności (zazwyczaj 50%), zaś spadkobiercom – pozostały udział.

8. Ile trwa cala procedura spadkowa - od złożenia wniosku do rozpatrzenia?

Jest to zależne od konkretnego sądu, a także tego, czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku wszyscy spadkobiercy złożą oświadczenie w przedmiocie przyjęcia  / odrzucenia spadku, czy też nie. Zależność ta wynika z faktu, iż każdy ze spadkobierców ma na złożenie oświadczenia 6 miesięcy od chwili, w której dowiedział się o powołaniu do spadkobrania (najczęściej datą tą jest śmierć spadkodawcy – art. 1015 KC).

9. Czy banki mają obowiązek poinformowania najbliższej rodziny o stanie konta Zmarłego?

Odpowiedź zawarto w pkt. 2.

10. Czy po miesiącu środki w banku Zmarłego przechodzą na korzyść banku (bądź w jakimkolwiek innym okresie czasu)?

Roszczenie o wypłatę środków z rachunku bankowego spadkobiercom przedawnia się na zasadach ogólnych – tj. w ciągu 10 lat (art. 118 KC).

(Hubert Schwarz)
TAGI: prawo cywilne; prawo spadkowe

artykuły

02/01/2012
Zalety i wady leasingu pracowniczego

W polskiej praktyce praca świadczona poprzez agencje pracy tymczasowej jest stosunkowo nową  formą zatrudniania, której zasady funkcjonowania uregulowane są w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych  z dnia 9 lipca 2003 r. (Dz. U  2003 nr. 166, poz. 1608 ze zm.). Najczęstszym powodem korzystania z usług pracowników tymczasowych jest zapotrzebowanie na pracowników do realizacji nowych projektów, których czas trwania jest ograniczony lub też firma nie może pozwolić sobie na zwiększanie liczby pracowników, a spotrzebuje wykonać dane zadania.

29/12/2011
współwłasność - rodzaje, sposoby i formy zniesienia współwłasności

Własność nieruchomości może przysługiwać kilku osobom jednocześnie. Współwłasność może być współwłasnością w częściach ułamkowych lub współwłasnością łączną. W przypadku gdy jest współwłasność w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Współwłasność może być zniesiona na mocy umowy stron lub w postępowaniu nieprocesowym toczącym się przed sądem.

27/02/2010
koszty zakupu mieszkania od dewelopera

Ważnym elementem procesu zakupu mieszkania jest kalkulacja kosztów. Wydatki te to przede wszystkim wynagrodzenie notariusza (taksa notarialna), podatek od czynności cywilnoprawnych, a także opłaty sądowe.

01/01/1900
Majątkowe stosunki małżeńskie, majątek osobisty małżonka
Czy żona może rościć pretensje do nieruchomości darowanej mężowi przez jego rodziców w trakcie trwania małżeństwa? - odpowiedź na pytanie użytkownika Internetowego Serwisu Porad Prawnych www.radca24.pl