współwłasność - rodzaje, sposoby i formy zniesienia współwłasności
Własność nieruchomości może przysługiwać kilku osobom jednocześnie. Współwłasność może być współwłasnością w częściach ułamkowych lub współwłasnością łączną. W przypadku gdy jest współwłasność w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Współwłasność może być zniesiona na mocy umowy stron lub w postępowaniu nieprocesowym toczącym się przed sądem.
Współwłasność w częściach ułamkowych
Współwłasność w częściach ułamkowych jest to współwłasność gdzie każdemu właścicielowi przysługuje w prawie własności określony ułamek. Każdy właściciel może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych, może korzystać z danej rzeczy tak aby jego korzystanie dało się pogodzić ze współkorzystaniem przez innych właścicieli. Udział we współwłasności nieruchomości może zostać obciążany np. hipoteką, może być też przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, iż zarówno pożytki jak i ciężary ponoszą współwłaściciele w stosunku do posiadanego ułamka we współwłasności.
Współwłaściciele zarządzają rzeczą wspólną. Wyróżniamy czynności które mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu jak i czynności które przekraczają zakres zwykłego zarządu. W zależności od podejmowanych decyzji przez współwłaścicieli obowiązują inne większości. I tak jeżeli czynności przekraczają zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku zgody współwłaściciele których udziały wynoszą połowę mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Natomiast jeżeli współwłaściciele podejmują czynności zwykłego zarządu w takiej sytuacji potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Większość oblicza się według posiadanych udziałów. W braku zgody większości współwłaścicieli każdy współwłaściciel może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
Współwłasność łączna
Współwłasność łączna jest to współwłasność w której nie wyróżniamy udziałów. Współwłasność łączna jest stosunkiem prawnym który związany jest z innym stosunkiem prawnym. Współwłasność łączna powstaje z mocy prawa i ustaje z mocy prawa wraz z ustaniem stosunków prawych na mocy których powstała. Najbardziej popularnymi stosunkami współwłasności łącznej jest małżeńska wspólność majątkowa regulowana przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i wspólność majątku wspólników spółki cywilnej regulowana przepisami kodeksu cywilnego, w szczególności przepisami o spółce cywilnej.
Sposoby zniesienia współwłasności:
Wyróżniamy trzy sposoby zniesienia współwłasności
1) Fizyczny podział nieruchomości. Podział taki nie jest dopuszczalny, jeżeli byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości
2) Przyznanie nieruchomości jednemu z współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.
3) Sprzedanie nieruchomości według przepisów kodeksu postępowania cywilnego i podział uzyskanych pieniędzy między współwłaścicieli
Formy zniesienia współwłasności:
1) Polubowne zniesienie współwłasności można dokonać przed notariuszem.
Zniesienie współwłasności nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego. W akcie notarialnym notariusz umieści zasady podziału nieruchomości w zależności od ustaleń samych zainteresowanych. Można również zamieścić postanowienia dotyczące wzajemnych rozliczeń między stronami.
2) W przypadku konfliktu między stronami spór o zniesienie współwłasności rozstrzygnie sąd.
Sądem właściwym do zniesienia współwłasności nieruchomości jest sąd miejsca jej położenia.
Opłaty
W przypadku zgodnego podziału współwłasności opłata wynosi 300 zł, jeżeli między współwłaścicielami nie ma zgodnego planu co do podziału nieruchomości opłata od wniosku wynosi 1000 zł.
Potrzebne dokumenty
Do zgłoszenia wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości potrzebny jest odpis księgi wieczystej z którego wynikać będzie kto jest właścicielem nieruchomości. Ewentualnie można załączyć wycenę nieruchomości.
Orzeczenia
Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 października 2002 r. III CZP 47/2002
„Dopuszczalne jest zniesienie współwłasności na mocy orzeczenia sądowego przez ustanowienie odrębnej własności lokali w budynku wielomieszkaniowym, położonym na gruncie gminy, stanowiącym przedmiot współużytkowania wieczystego tej gminy oraz innych osób, które udziały we współużytkowaniu nabyły wraz z udziałami we współwłasności budynku.”
Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 20 lutego 1989 r. III CZP 4/89
„Sądowe zniesienie współwłasności przez sprzedaż wchodzącej w skład majątku wspólnego nieruchomości w drodze licytacji publicznej powoduje ustanie współwłasności tej nieruchomości z chwilą jej sprzedaży w trybie przepisów art. 1066-1071 kpc.”
Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 4 lutego 2004 r.III CK 220/2002
„Generalnie możność żądania zniesienia współwłasności nie jest uzależniona od wykazania słusznego celu, z powodu którego współwłaściciel występuje z wnioskiem, ani nie wymaga zapewnienia współwłaścicielowi, który ma być wyłączony ze stosunku współwłasności „zastępczych” praw innych aniżeli tylko spłata wartości jego udziału (art. 212 § 2 kc). Współwłasność z istoty swej zawiera ryzyko jej zniesienia, w tym - wyeliminowania niektórych współwłaścicieli z niepodzielnego korzystania z określonego przedmiotu. Co do zasady niemożność dotychczasowego korzystania nie może być poczytywana współwłaścicielowi, który domaga się przyznania mu rzeczy wspólnej na wyłączną własność, za nadużywanie prawa, ponieważ składa się na istotę tego prawa i to bez względu na wysokość udziału we współwłasności współwłaściciela żądającego zniesienia w porównaniu z innymi współwłaścicielami i bez względu na to, czy spłata na rzecz współwłaścicieli pozbawionych własności jest ekwiwalentna do „straty” poniesionej wskutek przymusowego wyjścia ze współwłasności.”
(apl. radc. Anna Klisz)
ZOBACZ INNE ARTYKUŁY Z DZIEDZINY: współwłasność, prawo cywilne, prawo rzeczowe, nieruchomości
artykuły
Jednym z najważniejszych aktów prawnych normujących zasady ruchu zakładu górniczego, jest – poza samą ustawą – rozporządzenie w sprawie BHP. Co przynosi projekt nowego aktu? Czy rzeczywiście ułatwi prowadzenie działalności eksploatacyjnej, przy zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa?
W ruchu zakładu górniczego często biorą udział podmioty zewnętrzne. Zapraszamy do lektury wprowadzenia do tematyki umów o kruszenie, eksploatację złoża czy roboty strzałowe.
Jedną z podstawowych zasad postępowania upadłościowego jest zaspokojenie roszczeń wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Aby doszło do zaspokojenia wierzycieli z masy upadłości każdy z wierzycieli we własnym zakresie musi zgłosić swoje wierzytelności do masy upadłości, oprócz kilku wyjątków np. roszczenia pracownicze, a także wierzytelności zabezpieczone na majątku upadłego hipoteką, zastawem czy zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteka morską lub przez inny wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym umieszczane są na liście wierzytelności z urzędu.
Niedołączenie dokumentu - wykazującego umocowanie organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa - do wniesionego przez radcę prawnego sprzeciwu od nakazu zapłaty w sprawie gospodarczej, uzasadnia odrzucenie sprzeciwu